Pembelajaran Tembang Jawa

Apa Iku Tembang?

Tembang yaiku puisi Jawa kang nduweni paugeran (aturan) tartamtu. Tembang uga diarani sekar utawa gita. Tembang Jawa kaperang dadi telung jinis:

🎵

Tembang Macapat

Tembang kang kaiket dening guru gatra, guru wilangan, lan guru lagu.

🎶

Tembang Tengahan

Tembang kang paugerane luwih longgar tinimbang macapat.

🎼

Tembang Gedhe

Tembang kang asale saka kabudayan Hindu-Jawa, kayadene kakawin.

Paugeran Tembang Macapat

1

Guru Gatra
Cacahing larik (baris) saben sapada (satu bait).

2

Guru Wilangan
Cacahing wanda (suku kata) saben sagatra (satu baris).

3

Guru Lagu
Tibaning swara vokal ing pungkasaning gatra (a, i, u, e, o).

11 Tembang Macapat

Klik salah siji kanggo ndeleng paugerane:

Contoh Tembang Macapat

🎵 Pocung

Ngelmu iku, kalakone kanthi laku,

Lekase lawan kas,

Tegese kas nyantosani,

Setya budya pangekese dur angkara.

Guru gatra: 4 | Guru wilangan: 12u, 6a, 8i, 12a

🎵 Gambuh

Sekar gambuh ping catur,

Kang cinatur polah kang kalantur,

Tanpa tutur katula-tula katali,

Kadaluwarsa katutuh,

Kapatuh pan dadi awon.

Guru gatra: 5 | Guru wilangan: 7u, 10u, 12i, 8u, 8o

🎵 Pangkur

Mingkar-mingkuring angkara,

Akarana karenan mardi siwi,

Sinawung resmining kidung,

Sinuba sinukarta,

Mrih kretarta pakartining ngelmu luhung,

Kang tumrap neng tanah Jawa,

Agama ageming aji.

Guru gatra: 7 | Guru wilangan: 8a, 11i, 8u, 7a, 12u, 8a, 8i

Kuis Tembang Macapat

Wangsulana pitakon ing ngisor iki!